Your cart is empty

Blog

Uitnodiging Themamiddag ‘Wonderlijke Werelden: over botanie, alchemie en esoterie’

Posted on by BPH

THEMAMIDDAG ‘WONDERLIJKE WERELDEN: OVER BOTANIE, ALCHEMIE EN ESOTERIE’

Themamiddag n.a.v. de dubbeltentoonstelling Een nieuwsgierige Tsaar en Alchemie aan de Amstel

Op vrijdag 8 maart 2013 opende in The Ritman Library een nieuwe tentoonstelling: ‘Een nieuwsgierige Tsaar. Peter de Grote op zoek naar de geheimen der natuur in Amsterdam’, die tot 20 september 2013 te zien zal zijn samen met de tentoonstelling ‘Alchemie aan de Amstel: over hermetische geneeskunst in de Gouden Eeuw’.

Om deze dubbeltentoonstelling te vieren nodigen wij u graag uit voor een themamiddag in de bibliotheek aan de Bloemstraat 13-19 te Amsterdam, op vrijdagmiddag 22 maart 2013, waarin Dr. Esther van Gelder, Dr. Rina Knoeff en Dr. Jozien Driessen van het Reve u zullen meenemen naar de wereld van de botanie, de alchemie en de esoterie. Voor de abstracts zie beneden.

Wanneer u aan deze middag wilt deelnemen, geeft u zich dan snel op via bph@ritmanlibrary.nl onder vermelding van ‘themamiddag 22 maart 2013’. Houdt u er rekening mee dat wij vanwege het beperkte aantal plaatsen een maximum van 60 aanmeldingen kunnen honoreren. De lezingen en de discussie vinden plaats in het Nederlands.

Wij hopen u op deze middag te mogen verwelkomen!

PROGRAMMA

14.30-15.00 Ontvangst

15.00-15.05 Welkomstwoord
Esther Ritman | Directeur & bibliothecaris | BPH

15.05-15.20 Een wonderlijke wereld: groene verzamelingen in de Gouden Eeuw
Esther van Gelder | Descartes Centre for the History and Philosophy of the Sciences and the Humanities | UU

15.20-15.35 Herman Boerhaave en de Steen der Wijzen
Rina Knoeff | Leerstoelgroep Vroegmoderne Geschiedenis, Faculteit der Letteren | RUG

15.35-15.50 Was Peter de Grote gefascineerd door esoterica?
Jozien Driessen van het Reve | gastconservator tentoonstelling Peter de Grote, een bevlogen tsaar, de Hermitage

15.50-16.20 Discussie met het publiek

16.20-17:00 Gelegenheid tot bezichtiging tentoonstellingen
Onder begeleiding van samenstellers José Bouman en Cis van Heertum

ABSTRACTS SPREKERS

Esther van Gelder: Een wonderlijke wereld: groene verzamelingen in de Gouden Eeuw

Wetenschap en verzamelcultuur waren in de Gouden Eeuw zeer nauw verbonden. Dé naturalia-verzamelaars bij uitstek waren apothekers. Deze groep had beroepshalve een grote interesse voor allerhande produkten uit de natuur én uitstekende contacten in wereldwijd vertakte handelsnetwerken. In deze lezing zullen twee bijzondere apothekers in Leiden en Amsterdam aan bod komen: Christiaen Porret en Albertus Seba. Hun kennis en verzamelingen hebben veel bijgedragen aan de bloei van de natuurlijke historie in de Republiek. Wetenschappelijke nieuwsgierigheid, verwondering, esthetiek, winstbejag en statusverhoging gingen daarbij naadloos in elkaar over.

Rina Knoeff: Herman Boerhaave en de Steen der Wijzen

Herman Boerhaave wordt altijd geroemd als de meest wetenschappelijke dokter van zijn tijd – wat natuurlijk betekende dat hij zich vooral niet inliet met onwetenschappelijke ideeën uit bijvoorbeeld de alchemie. Dit beeld klopt niet: Boerhaave was een gepassioneerde beoefenaar van de (al)chemie. Bovendien schreef hij de resultaten van zijn experimenten vaak voor aan zijn patiënten. Deze lezing brengt een alchemische Boerhaave voor het voetlicht – een Boerhaave die weliswaar kritisch was over de transmutatie van metalen in goud, maar die stiekem hoopte op het bestaan van de Steen der Wijzen.

Jozien Driessen van het Reve: Was Peter de Grote gefascineerd door esoterica?

De Britse onderzoeker Robert Collis concludeert uit de samenstelling van de bibliotheken van tsaar Peter en zijn intellectuele adviseurs Robert Erskine en Jakob Bruce dat Peter en zijn medewerkers niet verlicht waren maar esoterisch, geen belangstelling hadden voor chemie maar voor alchemie, niet voor astronomie maar voor astrologie. De conclusie klopt niet. Ze is ingegeven door een foute interpretatie van de wetenschapsbeoefening in de zeventiende eeuw.

3 Responses to Uitnodiging Themamiddag ‘Wonderlijke Werelden: over botanie, alchemie en esoterie’

  1. Meld mij aan voor bijwonen middag vrijdag 22 maart.

  2. Ruud Vlek says:

    1 opmerking m.b.t. de abstract van Esther van Gelder :

    Stellig is de verzameling van Seba geen 17e eeuwse maar een 18e eeuwse verzameling. Breder dan de 17e eeuwse apothekers-verzameling, maar nog steeds betrekkelijk onsystematisch geordend, dus zonder aanzet tot taxonomie en systematiek. Dus inzoverre wel enigszins representatief voor de grotere 17e eeuwse collecties (al zijn die van apothekers niet bekend).

    17e eeuwse apothekers-collecties zijn:

    Christiaan Porret, Leiden
    Jan van der Meer, Delft,
    Jacob de Cliever, Middelburg
    Jacob Swammerdam, Amsterdam.

    De 1e collectie Seba kan gezien worden als laat-17e eeuws, maar daar weten we weinig van.
    Eigenlijk zijn er weinig apothekers-collecties uit de 17e eeuw bekend, en zijn gegevens m.b.t. hun samenstelling zeer schaars.
    Het aantal 17e eeuwse collecties van artsen zou het totaal aan medische 17e eeuwse verzamelingen nog wel wat kunnen verhogen (Pauw, Bontius, Ruysch, van den Boogaert).

  3. anneke bruynesteyn says:

    hierbij meld ook ik mij graag aan voor deze middag

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Google+